گەڕاندنەوەی زانیارییەکان (Data Recovery) پرۆسەیەکە کە بۆ هێنانەوەی ئەو داتا لەدەستچوو، سڕدراو یان زیانلێکەوتووانە ئەنجام دەدرێت کە لە هارد دیسک، هاردی تێنەپەڕ (SSD)، میمۆری کارتی، یان هەر ئامێرێکی تری هەڵگرتندا بوونیان هەبووە. ئەم کەرە لەوانەیە بە چەند هۆکارێک پێویست بێت، لەوانە: سڕینەوەی بەڕێکەوت، فۆرماتکردنی درایڤەکە، تێکچوونی سیستەمی فایلەکان، دروستبوونی کێشە لە کەرتی هاردا (بدسکتور)، یان کێشە فیزیکییەکان. بەپێی جۆری زیانەکە، ڕێگەی جیاواز وەک بەکارهێنانی بەرنامەی تایبەت، بەکارهێنانی پەڕگەی پشتیوانی (Backup)، یان لە حاڵەتە سەختەکاندا سەردانیکردنی ناوەندە تایبەتمەندەکان بەکاردێن بۆ دەرکردنی داتاکان.
مێژووی گەڕاندنەوەی زانیارییەکان
گەڕاندنەوەی زانیارییەکان وەک بوارێکی تایبەتمەند، هاوکات لەگەڵ پێشکەوتنی تەکنەلۆجیای هەڵگرتنی داتا و زیادبوونی پێویستی بۆ پاراستنی زانیارییەکان سەری هەڵدا. لە تێپەڕبوونی دەیەکانی ڕابردوودا، ڕێگە و ئامرازەکانی گەڕاندنەوە پەرەیان سەند تاوەکو بتوانن داتا لەدەستچووکان بە وردییەکی زۆرتر بگەڕێننەوە.
ساڵانی ۱۹۵۰ تا ۱۹۷۰: دەستپێکی هەڵگرتنی ئەلیکترۆنی و پێویستی بە گەڕاندنەوە
لەم سەردەمەدا، داتاکان زیاتر لەسەر تەیپی ئاسنربایی (مەگنەتی) و هاردی سەرەتایی تۆمار دەکران. کارەکە زیاتر لەلایەن کۆمپانیا بەرهەمهێنەرەکانی ڕەقەواڵەوە دەکرا و ئامرازی سەربەخۆ بۆ ئەم مەبەستە نەبوو. ڕێگە سەرەتاییەکان بریتی بوون لە پشکنینی دەستیی داتای مەگنەتی بۆ گەڕاندنەوەی زانیاری سڕدراو.
ساڵانی ۱۹۸۰: دەرکەوتنی سیستەمی فایل و ئامرازە سەرەتاییەکانی گەڕاندنەوە
بە ناساندنی سیستەمی فایل وەکو FAT لە MS-DOS و HFS لە مکینتاش، یەکەم ڕێگەی نەرمەکاڵە بۆ گەڕاندنەوەی داتا پەرەی پێدرا. ئامرازە سەرەتاییەکان وەک Norton Utilities یارمەتی بەکارهێنەرانیان دەدا فایلە سڕدراوەکان بگەڕێننەوە.
ساڵانی ۱۹۹۰: پەرەپێدانی تەکنەلۆجیای هاردی دیسک
دەرکەوتنی سیستەمی فایلی NTFS لە ویندوز NT بوو بە هۆی ئاڵۆزتربوونی پرۆسەکە، چونکە ئەم سیستەمە پشت بە تۆمارکردنی جووڵەکان (Journaling) دەبەست. بەرنامەکانی وەک Ontrack EasyRecovery و R-Studio لەم دەیەیەدا بڵاوکرانەوە و بنکە فیزیکییەکانیش وەک Kroll Ontrack دەستیان بە کارکردن کرد.
ساڵانی ۲۰۰۰ تا ئێستا: ژووری پاک (Clean Room) و زیرەکیی دەستکرد
گەڕاندنەوەی داتا لە هاردە کۆدکراوەکان و هەورییەکان (Cloud) بووە بە ئاڵنگارییەکی نوێ. ژووری پاکی تایبەت بۆ هێنانەوەی زانیاری لە هاردە تێکچووە فیزیکییەکان دروست کران.
گەڕاندنەوەی نەرمەکاڵا بەرامبەر بە رەقەکاڵا
گەڕاندنەوەی نەرمامێری (Software-based):
ئەم ڕێگەیە کاتێک کاریگەرە کە هاردەکە لە ڕووی فیزیکییەوە تەندروست بێت، بەڵام داتاکان بەهۆی هەڵە، سڕینەوە، یاخود تێکچوونی سیستەمی فایل لەدەست چوون ببن.
گەڕاندنەوەی ڕەقەکاڵا(Hardware-based):
ئەمە کاتێک بەکاردێت کە هاردەکە زیانی فیزیکی پێگەیشتبێت؛ وەک تێکچوونی سەری خوێندنەوە، سووتانی بۆرد، یان تێکچوونی مۆتۆر. ئەم کارە پێویستی بە ئامێری تایبەت (وەک PC-3000) و ژووری پاک (Clean Room) هەیە.
ناونیشانی ئەنجامی گەڕان (SEO Title):
گەڕاندنەوەی زانیارییەکان (Data Recovery) چییە؟ ڕێبەری تەواو
وەصفی ئەنجامی گەڕان (SEO Description):
شارەزابە لە چۆنیەتی گەڕاندنەوەی زانیاری و داتای لەدەستچوو لە هارد، SSD و میمۆری. شێوازەکانی ڕێکاری نەرمەکاڵاو ڕەقەکاڵا کاتی پێویست بۆ سەردانی ناوەندی تایبەتمەند.